LCGW

Mis niet langer het laatste LCGW nieuws

E-mail: *

:

  • nieuwsbrief algemeen
  • nieuwsbrief noord
  • nieuwsbrief oost
  • nieuwsbrief west
  • nieuwsbrief zuid
  • lcgwcongress



De geschiedenis van het welzijnswerk in een notendop
19-01-2015 10:46

Nog niet eens zo heel erg lang geleden bemoeide de overheid zich heel nadrukkelijk met het welzijn van de kansarmen onder ons. Niet alleen de armoede moest bestreden worden, er moest ook ‘goed fatsoen’ bijgebracht worden. Moeders leerden om hun kinderen op te voeden en vader werd geholpen om een arbeidsfatsoenlijk leven te leiden. De overheid kwam bij deze mensen thuis en legde de gedragingen van ‘goed fatsoen’ aan deze kansarmen op. Het is de geboorte van het welzijnswerk uit de jaren ’30 van de vorige eeuw.

Na de oorlog zien we langzaam een kentering ontstaan in dit paternalistische welzijnswerk. Onder invloed van de emancipatiebeweging richt het werkzijnswerk zich meer en meer op gelijke kansen voor iedereen. Ieder mens heeft gelijke rechten en ook kinderen uit achterstandsmilieus moeten kansen krijgen om zich te ontwikkelen en ontplooien. We schrijven de jaren ’60 en ’70 van de vorig eeuw waarin het welzijnswerk zich richt op het versterken van het individu. De sociale achtergrond van iemand is niet langer bepalend voor de ontwikkelkansen in het leven, maar de mate waarin het individu wordt gestimuleerd door zijn omgeving. Bemoeizucht is dan ook uit den boze en de emancipatie van het individu vierde hoogtij in die dagen. 

In de jaren ’90 van de vorige eeuw zien we dat het welzijnswerk het emancipatiebeginsel langzaam loslaat. Het woord emancipatie veranderende in ‘empowerment’ en ‘eigen kracht’. Niet alleen de omgeving is van belang voor zelfontplooiing maar ook de mate waarin mensen het ‘roer’ van het leven ter hand nemen. Als mensen door instituties en overheden vergeten zijn zelf na te denken, dan moeten die mensen weer in hun eigen denkbeeldige ‘kracht’ worden gezet. Welzijnswerkers, klantmanagers en consulenten draaide de hulpvraag om. De vraag was niet langer ‘wat is uw probleem, en hoe kan ik u helpen?’ Maar: ‘hoe denkt u uw eigen probleem op te gaan lossen?’ Het compensatiebeginsel deed zijn intreden vanaf 2000. ‘De overheid is er er alleen voor u als u zelf niet in staat bent regie te voeren over uw leven’.

In het licht van de enorme bezuinigingsronde waar gemeenten mee geconfronteerd worden en de veranderende visie van de overheid op burgerkracht en eigen verantwoordelijkheid, lijkt ook dit nu allemaal in sneltreinvaart te veranderen. De welzijnsinstellingen worden niet langer als enige eigenaar gezien voor de aanpak van achterstandswijken met het intrede van de Sociale Wijkteams. Als er nog sprake is van welzijnswerk, dan ligt het accent meer op preventie voor bijvoorbeeld duurdere zorg, omdat voorkomen wordt dat ouderen vereenzamen en verloederen, dan in het versterken van de emancipatie van het individu. Is dit een weemoedig verhaal over het welzijnswerk anno ‘nu’? Nee beslist niet!

Het thema sociale achterstand, fatsoen, omgang en solidariteit leeft meer dan ooit te voren. Daar waar instituties verdwijnen en de visie van de overheid verandert, komen er andere dingen terug. Niemand weet nu nog precies hoe dit er uit komt te zien, maar de contouren van die nieuwe wereld worden langzaam zichtbaar. Kleine groepen mensen organiseren zich. Of het nu gaat om mantezorgers die elkaar helpen en ervaringen uitwisselen; of ouders die andere ouders helpen met de opvoeding van hun kinderen in de Opvoedparty; of de Fier Sport Academie waarin slachtoffers van geweld elkaar helpen met verwerken; of het dorp als verzorgingshuis waarin iedereen voor elkaar zorgt zoals in Ubbergen. Het zijn voorbeelden van het welzijnswerk anno ‘nu’waarin inwoners zichzelf organiseren. Voor meer informatie kunt u een bezoek brengen aan het congres ‘Burgerparticipatie ontdooit, it giet oan’.

Victor Ledeboer
Gemeente Apeldoorn

<< January 2015 >>
MonTueWedThuFriSatSun
1234
567891011
12131415161718
19202122232425
262728293031